Zonder vliegtuig van Nederland naar Edinburgh: ferry, trein en wat je vooraf moet regelen

Zonder vliegtuig van Nederland naar Edinburgh: ferry, trein en wat je vooraf moet regelen

Van Nederland naar Edinburgh zonder vliegtuig kan: je neemt de boot van IJmuiden naar Newcastle en stapt daar op de trein. Wie Schotland met de trein bezoekt, begint de vakantie dus niet in een vertrekhal, maar met een avond aan boord en een nacht in je eigen hut. Dat klinkt omslachtiger dan het is. Op de klok wint het vliegtuig nog steeds, maar de vergelijking ligt genuanceerder dan de meeste mensen denken. Hieronder lees je hoe zo'n reis verloopt, wat je vooraf moet regelen en voor wie boot en trein beter werkt dan een ticket vanaf Schiphol.

Zo loopt de reis van IJmuiden naar Edinburgh

De boot vertrekt elke dag rond half zes 's middags uit IJmuiden. DFDS vaart de route met een overtocht van ongeveer 16 uur en 45 minuten, maar het grootste deel daarvan slaap je. Aan boord vind je een buffet, een restaurant en een bar, en je slaapt in een hut. De volgende ochtend leg je rond negen uur Britse tijd aan in Newcastle. Reken erop dat de klok in het Verenigd Koninkrijk een uur achterloopt op Nederland. Bij slecht weer kan het schema verschuiven, dus plan de eerste trein niet te krap.

De terminal ligt in North Shields, een eind buiten het centrum van Newcastle. Er rijden bussen van en naar de haven, en vanaf Newcastle Central stap je op een rechtstreekse trein naar Edinburgh Waverley. Die rit duurt ongeveer anderhalf uur. Loopt alles op tijd, dan zit je rond het middaguur of iets later in Edinburgh, met je koffer nog gewoon bij je.

Vliegen of varen: wat kost het je aan tijd?

Reken je op uren, dan wint het vliegtuig. Een directe vlucht van Schiphol naar Edinburgh duurt ongeveer anderhalf uur en je bent dezelfde dag nog in de stad. Met de boot geef je een stuk van die eerste dag op. Je vertrekt 's middags uit IJmuiden en staat pas de volgende dag rond het middaguur in Edinburgh. Dat scheelt een middag en een avond ter plekke, en dat is het eerlijke prijskaartje.

Daar staat iets tegenover. De nacht aan boord is geen verloren tijd, want je slaapt en ontbijt onderweg en je hoeft voor die eerste nacht geen hotel in Edinburgh te boeken. Ook het luchthavengedoe valt weg: vroeg op Schiphol zijn, door de beveiliging, wachten bij de gate en na de landing nog op je koffer staan. Vanaf Edinburgh Airport ben je daarna nog een stuk onderweg met tram of bus. Wie met de trein aankomt, stapt op Waverley uit, midden in de stad, tussen de Old Town en de New Town.

ETA, paspoort en bagage: dit regel je vooraf

Eén ding geldt voor beide routes: Nederlanders hebben sinds 2 april 2025 een ETA nodig om het Verenigd Koninkrijk in te reizen, ook als je met de boot komt. DFDS wijst daar zelf op. Sinds 8 april 2026 kost die digitale toestemming 20 pond per persoon, tegen 16 pond daarvoor. De ETA is twee jaar geldig of tot je paspoort verloopt, je mag er meerdere keren mee reizen en hij is gekoppeld aan het paspoort waarmee je hem aanvraagt. Neem dus datzelfde paspoort mee.

Vraag de ETA ruim van tevoren aan. Vaak heb je binnen enkele minuten antwoord, maar de Britse overheid adviseert minstens drie werkdagen te rekenen. Gebruik alleen de officiële website van de Britse overheid of de app UK ETA. Commerciële sites die dezelfde aanvraag voor je indienen, rekenen een veelvoud van de officiële prijs.

Dan de bagage. Bij een vliegtuig tel je kilo's en betaal je soms extra voor een koffer. DFDS adverteert op deze route met onbeperkte bagage, dus de weegschaal kan thuisblijven. Wel til je alles zelf: op het station en in de trein.

Edinburgh en Glasgow als stedentrip per trein

Edinburgh en Glasgow liggen ongeveer 67 kilometer uit elkaar en zijn met de trein goed te combineren. Er rijdt meerdere keren per uur een directe trein tussen Waverley en Glasgow Queen Street. De snelste doen er 44 minuten over, gemiddeld ben je zo'n uur onderweg. Je kunt dus in één stad blijven slapen en de andere als dagtocht doen, zonder je koffer te verhuizen. Beide stations liggen in het centrum, dus vanaf het perron loop je zo de straat op.

Edinburgh is compact en grotendeels te voet te doen: de Old Town met de Royal Mile en het kasteel, en vlakbij de heuvel Arthur's Seat voor wie een uitzicht wil. Glasgow is groter en heeft een hele rij gratis musea, met Kelvingrove als bekendste. Twee steden met een eigen karakter, op een uur van elkaar.

Wie het niet zelf wil uitzoeken, vindt de combinatie ook als pakket: zeven dagen Edinburgh en Glasgow met de overtocht in een eigen hut, ontbijt aan boord, treintickets en hotels met ontbijt.

Voor wie boot en trein beter past dan het vliegtuig

Welke route past, hangt vooral af van het aantal dagen dat je hebt. Bij een kort weekend telt de middag en avond die je met de boot opgeeft zwaar, en dan is vliegen gewoon de betere keuze. Heb je een week of langer, dan wordt dat verschil klein. Boot en trein werken ook beter als je meer dan één plek wilt zien, veel bagage meeneemt of liever niet door een luchthaven loopt. Houd er wel rekening mee dat de boot één keer per dag vaart. Je vertrekdatum ligt daardoor sneller vast dan bij een vlucht, waar je uit meerdere tijden kunt kiezen.

Wie verder wil dan de twee grote steden, heeft aan de trein genoeg. Vanuit Glasgow loopt de West Highland Line naar Mallaig, langs het Glenfinnan-viaduct, en vanuit Edinburgh rijdt een lijn naar Inverness langs de rand van het Cairngorms National Park. Een huurauto heb je daarvoor niet nodig, want de lijnen beginnen in de steden waar je al bent aangekomen.